Ga Het Na Verhalen Ga Het Na

‘Het grote verschil in landsaard, de geheel andere levensomstandigheden welke zij hier treffen, het andere klimaat, het andere eten, de andere levenswijze  en daarbij de handicap van de andere taal zijn evenzoveel belemmerende factoren, waarmee de vreemdeling in onze samenleving te maken krijgt’.

Dit schrijft de heer A.A.J. van der Velden namens de Stichting Peregrinus in 1962 voor een congres voor maatschappelijk werkers. In dit document, dat de titel ‘De Italiaan – De Spanjaard. De Aanpassingsproblematiek. Mogelijkheden tot hulpverleningen’ draagt, behandelt hij de mentaliteit, aanpassingsproblemen en de achtergrond van Italianen. Ook staan hierin aanbevelingen hoe met hen om te gaan.

Van der Velden is als maatschappelijk werker onder andere betrokken bij de oprichting van de Stichting Peregrinus in 1957. Later zou hij er directeur worden. Stichting Peregrinus zorgt er in eerste instantie voor dat er een ontmoetingsplaats voor Italianen wordt opgericht. Om een praatje te maken, Italiaanse kranten en tijdschriften te lezen en om er als vanouds Italiaans te eten. Casa Nostra, een ontmoetingsplaats gefinancierd door Hoogovens, is een feit.

Van der Veldens document geeft aardig inzicht in de problemen waar de Italiaanse gastarbeiders op stuiten. Onder andere vermeldt hij dat zij moeite hebben zich aan te passen aan het Nederlands voedsel en de eetgewoonten in de pensions: ‘Voor velen is het Hollands eten steeds weer een kruis’.

In Nederland wordt slechts één warme maaltijd per dag geserveerd, terwijl het in Italië gebruikelijk is dit twee keer per dag te doen. Bovendien zijn er hospita’s die vinden dat de kostgangers zich moeten aanpassen aan de Nederlandse gewoonten ‘en die er niet aan denken geregeld een Italiaanse (…) maaltijd voor te schotelen.’ Sommige Italiaanse gastarbeiders besluiten samen een kamer te huren en aldaar hun ‘Vaderlandse pot’ te koken.

Daarnaast is de taal een groot probleem. Hiermee moet rekening worden gehouden, want het kan leiden tot verwarring, misverstanden en ergernis. Zeker waar het de woonsituatie betreft. ‘Een ernstig gevolg van het elkaar niet verstaan kan (…) achterdocht zijn.’

Gezien de rol die Van der Velden heeft gespeeld bij de oprichting van Peregrinus, is het geen verrassing dat hij hulpverleners adviseert om te bemiddelen en te begeleiden bij het opzetten van een ontmoetingscentrum voor gastarbeiders, vergelijkbaar met het bovengenoemde ‘Casa Nostra’.

NA, Archief van het Ministerie van Maatschappelijk Werk, toegang 2.27.02, inv.nr. 1148.