400 jaar Nederlanders in NY

Lettergrootte:    
“Enrich Your Life”, Op reis door Queens, New York
09-2009
Ineens was ik dan in New York, 400 jaar nadat verre voorvaderen daar voet aan wal hadden gezet. Veel veranderingen sindsdien, en die vielen me nog meer op toen ik vier dagen werkte in een buitenwijk van het in 1609 ontdekte gebied, Queens.

Woonden er toen een paar duizend Indianen, met wie het nog lastig onderhandelen was, nu zag ik daar mensen uit alle windstreken en in alle kleuren. Ze spraken allemaal Engels, tenminste als ik met ze sprak. Onderling spraken ze echter met heel veel verschillende monden: Chinees, allerlei Indiase talen, Jiddisch, Spaans, Russisch…. 

Hier wonen nu meer dan 2 miljoen mensen. En heel veel daarvan zag ik op mijn tijdelijke werkplek, de Public Library van Queens. Ik kwam op de hoofdbibliotheek, maar zag ook hun wijkbibliotheken die net zoals in Nederland een belangrijke ontmoetingsplaats zijn. Vaak zie je al die verschillende bevolkingsgroepen door elkaar, maar soms gaat het anders. Tieners hebben dan een eigen bibliotheek, zodat ze hun eigen gang kunnen gaan;in een wijk waar veel orthodoxe Joden wonen is de bibliotheek op zondag open en zie je mensen met  zwarte hoeden en lange rokken. En zo kennen ze in Queens  63 verschillende bibliotheken die toch allemaal op elkaar lijken.

In die vier dagen reisde ik met metro, bus en auto door deze uitgestrekte stadsvlakte. Ik zag al die bevolkingsgroepen, leeftijdsgroepen door elkaar krioelen.Maar ook  kon ik precies zeggen: “hé, dit is zeker de Chinese wijk”, of, als je veel Ierse vlaggen zag, wist ik precies waar ik was. Men leeft daar graag samen en toch apart. 

Aan de huizen kon ik niet zeggen welke groep mensen daar woont; wel kun je aan huizen vaak zien of mensen weinig, gemiddeld of veel geld hebben. Als je dat onderscheid kunt maken, valt je ook wel op of b.v. Spaanstaligen eerder in slechte huizen wonen dan Italianen.

In de bibliotheek van Queens weten ze precies wie waar woont – demografische kaarten laten dat zien, ook de leeftijdsopbouw kun je daar uithalen, en welke taal men “van huis uit” spreekt. Die gegevens gebruikt de bibliotheek bij haar programma’s en materialenaanschaf. En zo staat de bibliotheek midden in de samenleving.

Op mijn reis, mijn werkuitwisseling tussen de Openbare Bibliotheek Amsterdam en Queens Library, kon ik zien hoe belangrijk de Ontdekking van New York voor miljoenen mensen is geweest en nog steeds is. Het is mooi dat Queens Library daar een rol in speelt, want deze nazaten overstromen de bibliotheken dagelijks, in de goede zin van het woord.