Moeke trekt Maria en mij vlug onze jasjes aan en zegt: ‘Niet tegen Vader zeggen dat we twee nieuwe kindjes hebben, dat is een verrassing.’ We schudden heftig van nee.
Samen met Wullem-oome gaan we Vader tegemoet. Na een paar honderd meter zien we hem al. We rennen naar hem toe, hij tilt ons op en hij huilt en lacht tegelijk. ‘Wat zijn jullie toch groot, wat zijn jullie toch groot’, zegt hij steeds maar weer. Aan de hand van Vader lopen we snel naar huis terug.
Moeke, die thuis wacht met Lucy en met de nieuwe kindjes, de tweeling Bernadette en Raf, is zo blij, zo blij dat Vader weer thuis is. Ze zegt steeds: ‘Danke Leeve Hieërke’ en ze huilt en lacht samen met Vader. Trots laat ze Lucy zien en Vader zegt: ‘Wat is ze toch groot geworden, wat is ze toch groot.’
Moeke zegt: ‘Ik heb een verrassing’ en loopt naar de kamer naar de grote gele, houten kinderwagen waar de twee kindjes in slapen. Maar Vader heeft het nieuws al in Panningen gehoord van een kennis. Samen bewonderen ze de twee kleine baby’tjes.
Moeke zegt: ‘Ik wist wel dat je veilig zou terugkomen want daarvoor hebben die kindjes gezorgd. Ik heb ze Rafaël en Bernadette genoemd. Rafaël is de engel uit de bijbel die ervoor zorgde dat de jonge Tobias weer veilig thuis kwam na een lange reis en Bernadette is het herderinnetje uit Lourdes dat Maria heeft gezien.’
Wij snappen het niet helemaal maar iedereen is heel erg blij. Het is feest, ook al is er dan geen vlaai. Moeke zegt tegen Vader: ‘Wat ben je toch mager geworden’ en ze vertelt wat we allemaal hebben meegemaakt. Vader is een beetje stil.
Toelichting: Op zondag 8 oktober 1944 en de daarop volgende dagen hielden de terugtrekkende Duitse oorlogstroepen in heel Noord-Limburg razzia’s waarbij ze meer dan drieduizend mannen, uit 45 verschillende kerkdorpen, oppakten om als dwangarbeider te werk te stellen in Duitsland. Hiervan kwamen er ruim 200 uit het kerkdorp Panningen, waarvan 60 uit het gehucht Everlo. Dat was meer dan de helft van alle mannen van deze kleine gemeenschap. De rest dook onder. Het openbare leven kwam vrijwel stil te liggen.
De mannen uit Panningen werden bij elkaar gedreven in de jongensschool. Van daaruit gingen ze te voet bij Kessel over de Maas. Vanaf station Venlo werden ze met de trein in veewagons naar Duitsland vervoerd.
Na een zwerftocht door Noord- en Midden-Duitsland kwamen ze uiteindelijk terecht in het Roergebied in een kamp bij het stadje Viersen. Daar moesten ze onder mensonterende omstandigheden helpen bij het graven van de ‘Westwall’, een honderden kilometers lange ‘Tankgracht’, bedoeld om de oprukkende Amerikaanse tanks tegen te houden.Veel mannen stierven aan de ontberingen tijdens hun verblijf in Duitsland. Op 18 november 1944 werd Helden bevrijd door de Engelse troepen.
Eind februari 1945 kon Vader uit het kamp ontsnappen tijdens een bombardement van de Amerikanen. Hij dook onder samen met zijn vriend Kees Haffmans, totdat Viersen bevrijd werd op 1 maart 1945. Samen gingen ze te voet op weg naar huis. Na vele omzwervingen (o.a. vanwege de oprukkende geallieerde legers) kwam Vader half maart 1945, na een verblijf van bijna een half jaar in Duitsland, weer thuis. Ondertussen was Moeke, zonder dat Vader het wist, bevallen van een tweeling: Bernadette en Raf, geboren op 24 januari 1945.
