Is de oorlog ten eind … geruchten voor en na … ja, de wrede Jap kon inpakken en vertrekken.
Engelse militairen en Ghurka's (die zagen er vervaarlijk uit, ik was bang voor ze) trokken Surabaja binnen waar we toen woonden …… uit vliegtuigen werden voedselpakketten gedropt. Ik mocht het kleine blikje met dikke melk uitlikken, het was een geschenk voor me. Ik deed er erg lang over om de smaak te blijven proeven, heerlijk vond ik de lekkernij en nog.
Mijn 4 broers en ik gingen stiekem de straat op en zagen wat de bombardementen hadden aangericht. We dachten aan de vele keren dat we onder het ijzeren bed moesten kruipen met een stuk donkere gummie in de mond om ons gebit te beschermen. Vele huizen, een kerk en klooster waren met de grond gelijk gemaakt, maar wat een luxe lag daar voor ons tussen het puin. Er was van alles te vinden … boeken, foto's , textiel, lakens, kleding , handdoeken etc. etc. We wisten niet wat mee te nemen bang ook voor straf … we besloten twee portglazen mee te nemen voor moeders verjaardag. En ik zag een prachtige oranje ananas, die nam ik mee. Nou, thuisgekomen, we woonden in bij familie leefden met 12 man samen, ze schrokken zich dood toen ze me zagen, want het was een handgranaat die ik in mijn handen had! Ik kreeg straf.
Als niemand op me lette glipte ik naar de veranda en keek door een gat in het gedek heen de straat in . Kinderen uit de kampen kwamen terug allemaal met dikke buiken van de hongeroedeem en de volwassenen sjokten met hun laatste energie voorbij. Ik keek mijn ogen uit… Ik had geen dikke buik, was wel zo dun als een plank.
De euforie van de bevrijding was van korter duur. De angst keerde terug, want de Javaan nam wraak voor de jarenlange onderdrukking. Bendes roofden, plunderden en moorden . Alle niet Javaans zijnde mannen en jongens vanaf 16 jaar ook de indo's werden opgepakt en vlak voor de gevangenis afgeslacht . Mijn vader heeft het bloedbad wonder boven wonder overleefd, zijn schedel lag van boven open… en niemand mocht ooit meer aan zijn hoofd komen. Mijn oudste broer die zich verstopt had hebben ze niet gevonden.
Kinderen en vrouwen om niet verkracht te worden moesten vluchten. Midden in de nacht sprongen we haastig in trucks, werden op een privé adres ondergebracht en sliepen op de grond. De deur werd ingetrapt, ze zochten onze moeder .. we werden ondervraagd. Van schrik konden we geen woord uitbrengen, mijn moeder had zich op tijd verstopt buiten, ze hebben haar niet gevonden. Het was totale ontreddering, met klinische blik geen emotie meer tonend zag ik onderweg zijnde in de kali vele opgezwollen mensenlichamen drijven … We gingen een kamp in want daar waren we veiliger dan erbuiten.
Voor ons begon de bevrijding pas toen we op de Tabinta-boot inscheepten alles achterlatend … alleen met onszelf op weg naar Nederland, waar we al gauw constateerden dat we niet welkom waren in april 1946, te 's Gravenhage.
