65 Jaar Bevrijding

Lettergrootte:    
Een bevrijdingstocht van Leeuwarden naar Amsterdam en Rotterdam
01-1945, Leeuwarden / Amsterdam / Rotterdam
Half april 1945 werd mijn vaderstad Leeuwarden door de Canadezen bevrijd. In de loop van januari 1945 werd ik gewaarschuwd dat Herr Frimmel, de Duitse Einsatzleiter van de Duitse Werhmachtverbindingen waarvoor ik werkte, mij 'spionverdachtig' vond.

Ik besloot niet meer naar kantoor te gaan en uit te zoeken hoe ik in het bevrijde zuiden terecht zou kunnen komen. Een buurjongen die zich voor de Arbeitseinsatz had gedrukt, zei dat hij in Ede een relatie had die ons behulpzaam zou kunnen zijn om over te steken.

Na een avontuurlijke toch van een paar dagen op fammele fietsen en grotendeels te voet, bereikten we Ede. De oversteekmogelijkheid bleek  niet meer te bestaan.

Na een nacht bij een uitermate gastvrij echtpaar gingen we toen ieder ons eigen weg. Voor mij was dat naar Amsterdam, naar het pension van mijn moeder.

Onderweg werd ik opgepakt door de Landwacht die krachten zocht voor het graven van tankgrachten in Drente. De Landwacht leverde aan het eind van de middag zijn 'oogst' af in een kazerne in Amersfoort - waar de kachels goed brandden en we Duits brood met worst en Kaffee kregen.

's Avonds kwam een Duitse officier die moest bepalen wat er met iedereen zou gebeuren. Op zijn vraag wat ik in deze omgeving deed, antwoordde ik dat ik op zoek was naar eten bij de boeren, omdat het in Rotterdam puur hongerlijden was. Maar dat ik voor mijn werk aan de Duitse Wehrmachtverbindungen weer naar Rotterdam terug moest. In mijn persoonsbewijs stonden een paar stempels van Duitse instanties waar ik toegang had vanwege de telefoonverbindingen deden hier goede dienst. Ik mocht gaan, maar ik moest zelf maar uit de handen van de Landwacht zien te blijven.

Dat lukte, en 's avonds was ik bij mijn moeder in Amsterdam. In haar pension woonden enige jongelui die zich aan de Arbeitseinsatz hadden onttrokken en een joods echtpaar. Door onze Friese relaties was er tot het eind van de bevrijding steeds wat te eten - naast tulpenbollen en suikerbieten.

Begin mei was ik het thuiszitten zat en ik meende dat de Duitsers me toch nergens meer heen konden slepen. Ik wilde weten hoe mijn vrienden in Rotterdam de Hongerwinter waren doorgekomen en hoe het met mijn kamer en mijn spullen was. De tocht erheen verliep zonder moeilijkheden en aldaar bleek dat de mensen er goed vanaf waren gekomen. Ook mijn boeltje stond er nog.

Tevoren wist ik niet dat de dag van mijn terugreis, op 5 mei, zo bijzonder zou worden. Ik ging via Delft, de bollenstreek en Haarlem naar Amsterdam. De Grote Mark in Delft stond vol mensen om de Duitse capitulatie te vieren. Toen beleefde ik het meest merkwaardige moment van de bevrijding. Een Duitse soldaat met geschouderd geweer kwam uit een straat de Markt op. Niemand zei of riep iets tegen hem. Men liet hem door, maar draaide hem de rug toe.

 
Tijdlijn
  • 1943
  • 1944
  • 1945
  • 1946
  • 1947
  • 1930 - 1939
  • 1940 - 1949
  • 1950 - 1959
  • 1990 - 1999
  •