Als huisvader had hij echter sociale verplichtingen en hij nam het besluit op een andere wijze een inkomen te vergaren, om daarmee voor zijn gezin te kunnen zorgen.
In die periode was dat niet simpel en de enige weg die hij vond was om het lidmaatschap aan te gaan bij de NSB, die hem dan werk verschafte. Mijn moeder was, zoals in die tijd gebruikelijk, een ondersteuning die in zijn besluit meeging, ofschoon ze het er waarschijnlijk in haar hart niet mee instemde.
Het einde van de oorlog was een periode en niet een enkele dag of moment. Besloten werd om met het gezin naar Duitsland te vertrekken in de hoop daar geborgenheid te vinden. Maar wat had Duitsland ons te bieden? Daar waren we vreemdelingen. We konden van de berooide en verslagen inwoners in een verwoest land ook geen ondersteuning verwachten en we keerden terug.
Was Nederland bevrijd? De bevolking maakte van de gelegenheid gebruik om naar eigen inzicht en gelieven de verscholen gevoelens om te zetten in wraakacties. De bevolking was door het dolle heen en onze huisraad was volledig uit huis gehaald. Er was geen sprake meer van thuiskomen.
Er was geen sprake van recht in welke vorm dan ook. Boeten zouden de NSB’ers - en niet alleen de volwassenen. We werden opgepakt en de jongste kinderen kwamen samen met mijn moeder in het kamp Vught. Redeloze lichamelijke kastijdingen waren aan de orde van de dag.
Op eenzelfde wijze als de vroegere bezetter werden opnieuw moeders en kinderen van elkaar gescheiden. Mijn jongste zus en ik werden uit het kamp gehaald. Gescheiden van mijn moeder werden wij bij een boer in Oude Pekela ondergebracht.
Kort nadien moesten we naar een interneringskamp in Bergen op Zoom. We hadden gelukkig steun aan elkaar maar de omstandigheden waren vreselijk. De voortdurende behoefte aan voedsel is een ramp en een gesel voor de geest. Er kon nergens aan gedacht worden dan voedsel.
Geleidelijk werd het vertrouwen in alles en iedereen geschaad. Wedijveren met de omgeving en de eigen kwaliteiten benutten om daardoor privileges te krijgen werden mij al rap duidelijk. Het had grote persoonlijke gevolgen. Vanaf dat moment gold er nog maar één ding: overleven.
Na deze periode werden we met een ander gezin ondergebracht. Een schooljaar was verloren gegaan en plotseling ontstond er een onverklaarbaar leeftijdsverschil met de medeleerlingen. Dat vergde inventiviteit en tegen mijn natuur in moest ik smoezen verzinnen om de oorzaak te verbloemen.
Na totaal drie jaar werd het gezin herenigd. Het vernederen door de omgeving kwam nooit aan een eind. Steeds weer blijken er onbekenden te zijn die je veroordelen omdat mijn ouders een keuze hadden gemaakt die later als ‘fout’ werd bestempeld. Daarmee blijft de strijd voortduren. Anders gezegd: mijn bevrijding moet nog komen.
